A horta: que e cando plantar

O que se dá na comarca

O clima húmido e suave e os solos ácidos marcan a horta galega. Cultivos típicos: grelos e nabizas, patacas (cachelos), berza e repolo, millo, fabas, cebola e allo, tomate e pemento, leituga, e froiteiras coma a maceira e o kiwi. Boa parte da terra é prado para o gando leiteiro.

Calendario orientativo

• Primavera (mar-mai): sementa ou planta tomate, pemento, leituga, cebola, fabas e patacas.
• Verán (xuñ-ago): recolle tomate, fabas e as primeiras patacas; rega e vixía as pragas.
• Outono (set-nov): sementa grelos e nabizas, allo e fabas de inverno; recolle millo, mazá e castañas.
• Inverno (dec-feb): recolle grelos e berza; poda as froiteiras e planifica a tempada.

Consellos para o clima atlántico

• Os solos adoitan ser ácidos: encalar de cando en vez axuda a moitas hortalizas.
• Protexe do vento do noroeste con sebes ou mallas.
• Fai rotación de cultivos e aproveita o compost para a materia orgánica.

Froiteiras da comarca

Xunto á horta abundan as froiteiras de clima atlántico: maceira (base da sidra), figueira, ameixeira, nogueira e kiwi, que se dá moi ben en Galicia. O castiñeiro achega as castañas do outono. Moitas hortas mesturan hortaliza, froiteira e viña na mesma finca.

Gardar a colleita

A tradición galega sabe conservar: as patacas en lugar escuro e fresco, as cebolas e allos trenzados e pendurados, as fabas secas en tarro, e a froita en compota ou licor. Aproveitar a colleita é parte da cultura da horta.

A castaña e o souto

De outubro a novembro madura a castaña nos soutos (castiñeirais). O castiñeiro foi durante séculos un alimento básico do rural galego, antes mesmo que a pataca. Recóllense do chan, dentro do seu ourizo espiñento.

O magosto

O magosto é a festa da castaña, arredor do 1 de novembro (Samaín) e San Martiño (11 de novembro). Ásanse castañas na fogueira, próbase o viño ou o mosto novo e a xente xúntase ao calor do lume. Moitos concellos e colexios celebran o seu magosto.

A tempada de cogomelos

Tras as chuvias de outono saen os cogomelos nas fragas e prados. É unha tradición apreciada, pero hai especies mortais moi parecidas ás comestibles.

Samaín, o antigo Halloween galego

Antes de que chegase o Halloween, Galicia xa celebraba o Samaín, a noite do 31 de outubro ao 1 de novembro na que se lembraba os defuntos. Baleirábanse cabazas con candeas e contábanse historias de medo. A tradición recupérase con forza en festas e colexios da comarca.

A castaña na cociña

Ademais de asadas no magosto, as castañas tómanse cocidas, en puré, con leite, ou acompañando carnes e caza. Antano, moídas en fariña, foron pan e sustento do inverno. O marrón glacé é a súa versión máis doce.

Saber máis

Natureza e solos Feiras gastronómicas