Gastronomía de Ferrolterra
Do mar
A ría e o Cantábrico dan un marisco de sona: percebes do Cabo Ortegal (Cariño) e de Cedeira, e o marisqueo das rías de Ferrol, Ares e Ortigueira —mexillón, ameixa, berberecho, nécora, centola e navallas—. En Mugardos, o polbo á mugardesa —polbo cunha salsa de pemento, allo e loureiro— ten ata a súa festa en xullo.
Galicia presume dun récord: máis de 50 tipos de marisco e máis de 80 de peixe. Da ría de Ferrol sae a fina ameixa das Pías, que se recolle no fondo, entre os castelos de San Felipe e A Palma. O peixe cociñase en caldeirada ou «á galega», coa allada de aceite, allo e pemento. E lembra o dito mariñeiro: o marisco está mellor nos meses con «r», de setembro a abril.
O marraxo de Cedeira
O prato máis emblemático de Cedeira é o marraxo: un escualo de carne firme e mesta que gusta ata a quen non adoita comer peixe. Prepárase ao estilo Cedeira e pásase de xeración en xeración nos bares da vila.
A terra e o grelo
O interior manda co grelo, que ten a súa gran feira en As Pontes e en Xestoso (Monfero). Á mesa, caldo galego, lacón con grelos (o prato do Entroido), cachelos e as nabizas da horta, coa carne e o queixo do rural.
Da carne destacan a tenreira criada en semiliberdade —como a da Capelada, de pasto e leite— e, do porco, o raxo, a zorza e os roxóns. Os pementos do Couto, de sabor doce, distínguense dos de Padrón en que nunca pican.
Con selo propio
Varios produtos da comarca amosan selo de calidade europeo: o Mexillón de Galicia (D.O.P.) —Galicia é o segundo produtor mundial—, a Tenreira Galega e o Lacón Galego (I.X.P.), os pementos do Couto (I.X.P.) e a Pataca de Galicia (I.X.P., variedade Kennebec). O pan de Neda, forneado coa auga do río Belelle, e as conservas artesás de Cariño completan a despensa.
Feiras, pan e doce
O pan de Neda ten sona, e a histórica Feira do Trece de Narón (en Sedes, os días 13) reúne produtos e gastronomía. A empanada galega nunca falta; de sobremesa, filloas e orellas no Entroido e as castañas do magosto no outono.
Pratos para non perder
Algúns sabores de Ferrolterra, con fotos de licenza libre de Wikimedia Commons.
Polbo á feira · á mugardesa
O polbo é rei nas festas galegas, cocido e aliñado con aceite e pemento (á feira). En Mugardos ten a súa versión, o polbo á mugardesa, cunha salsa de pemento, allo e loureiro, e ata a súa festa en xullo.
Empanada de festa e romaría
A empanada galega é unha masa fina recheada, tradicionalmente de zamburiñas, bonito, xoubas ou carne. Nunca falta nunha festa nin nunha romaría.
Lacón con grelos prato do Entroido
O prato do Entroido: lacón (paleta de porco curada) cocido con grelos, chourizo, cachelos e ás veces orella ou costela. Forte e de inverno.
Caldo galego de culler, todo o ano
A sopa da casa: grelos ou nabizas, pataca, fabas e unto, a lume lento. O prato de culler que quenta o inverno galego.
Filloas doce do Entroido
O doce do Entroido: crepes finas de fariña, leite e ovo. Tómanse soas, con azucre ou recheas — curmás das orellas de entroido.
Moitas especialidades teñen a súa festa ou a súa tempada: consulta a axenda da comarca.