Breve historia de Ferrolterra
Raíces antigas
A comarca está sementada de castros da Idade do Ferro, coma o de Punta dos Prados (Espasante), coa súa monumental sauna. En Mañón, o Porto de Bares conserva un antigo espigón de orixe milenaria. Preto de Cedeira, o santuario de San Andrés de Teixido afonda as súas raíces en tradicións ancestrais.
Idade Media: os Andrade e os Irmandiños
Na Baixa Idade Media, a poderosa familia Andrade dominou a comarca desde os seus castelos: Andrade (Pontedeume), Moeche e Naraío (San Sadurniño). En 1467, a revolta Irmandiña —un levantamento popular contra a nobreza— asaltou e derrubou moitas destas fortalezas.
A cidade da Ilustración
No século XVIII, os Borbóns converteron Ferrol na capital do Departamento Marítimo do Norte e nun gran arsenal. O Barrio da Magdalena, trazado en cuadrícula, é un dos primeiros desenvolvementos urbanos planificados de Europa segundo os criterios da Ilustración. Hoxe ese conxunto —o Arsenal e o Barrio da Madalena— opta a ser Patrimonio Mundial da UNESCO coa candidatura «Ferrol, porto da Ilustración».
A fama do novo Arsenal atraeu a ilustres visitantes: a mediados do século XVIII acudiron a admiralo clérigos ilustrados como o Padre Sarmiento (1755), o Padre Isla e o Cura de Fruime.
Industria e emigración
A construción naval definiu Ferrol nos séculos XIX e XX, e segue viva: nos estaleiros de Navantia (antes Bazán e Astano) construíronse algúns dos maiores buques do mundo, como o buque insignia Juan Carlos I, o australiano Canberra (230 m) ou as fragatas F-100 (clase Álvaro de Bazán). Velos saír pola bocana da ría —que se estreita ata só 160 m— é todo un espectáculo. Coma toda Galicia, a comarca viviu tamén a emigración a América e a Europa, que marcou moitas familias e aldeas.
Persoeiros de Ferrolterra
A comarca deu figuras que marcaron a historia de España. En Ferrol naceron Concepción Arenal (1820), pioneira do feminismo e da reforma social, e Pablo Iglesias (1850), fundador do PSOE e da UGT. A cidade naval e ilustrada foi berce de militares, enxeñeiros e pensadores.
En datas
- Idade do Ferro: os castros e o porto de Bares.
- 1467: a revolta Irmandiña contra os castelos dos Andrade.
- 1726: Ferrol, capital do Departamento Marítimo do Norte; nacen os Reais Estaleiros.
- 1800: a comarca rexeita o desembarco británico na batalla de Brión.
- ss. XIX-XX: auxe da construción naval e emigración a América.
Descubrir
Un resumo divulgativo: a historia da comarca dá para moito máis.